2015

Overzicht 2015

Het is een rommelig overzicht dat eigenlijk pas begint in het najaar. Maar dat komt door de turbulente gebeurtenissen.

IMG_0187IMG_0188Hier ben ik aan boord van het s/s Rotterdam dat als hotelschip in de Rotterdamse Maashaven ligt. Samen met andere radio zendamateurs bedien ik hier het radiostation PI4HAL en vertel bezoekers iets over hoe de schip-wal of schip-schip communicatie vroeger plaatsvond.

In oktober 2014 ben ik hiermee begonnen.

Inmiddels is het al weer herfst 2015. Er is ook dit jaar weer heel wat gebeurd. Mijn jongste zus is nog aan het revalideren van een streptokokkeninfectie  die zij op 19 maart heeft opgelopen en die leidde tot verschillende amputaties. Heftig. Het heeft me erg aangegrepen. Maar het is ontroerend om te zien hoe zij zich inspant om er bovenop te komen.

Dierenpark Emmen.

Dierenpark Emmen.

Van de zomer zijn we op vakantie geweest in de buurt van Holten. Bungalowpark de Lindenberg. Mooie huisjes. Veel van de buurt gezien en op de Holterberg bloeide de hei. Natuurlijk hoorde daar ook een bezoek bij aan Dierenpark Emmen.

Eerder in het jaar waren we met de kinderen en kleinkinderen  een lang weekend in het Loo, bij Zwolle. Een Landal park.

Veel plezier gehad met z’n allen. We konden ons uitstekend vermaken op het park en hoefden eigenlijk niet weg. Ook de jongste (Eline) had het prima naar haar zin.

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA

Terrorisme, IS, vluchtelingen, asielzoekers, Arabische lente en meer.

Inmiddels is het al weer november 2015. De samenleving ondervindt – sinds de ‘Arabische lente’ in 2011 veel ontwrichting. Op vrijdag 13 november (!) weer 130 doden in Parijs door terroristische aanslagen. Angst en woede en onmacht zijn gevoelens die over elkaar heen buitelen. Ook in de politiek: ‘we zijn in oorlog met IS (Islamitische Staat), aldus o.m. Mark Rutte. Ik wil hier een stukje tekst overnemen van de Belgische auteur en columnist David van Reybrouck, waarin voor mij heel duidelijk staat verwoord wat er aan de hand is en hoe we zouden moeten (kunnen) reageren:

QUOTE:

Monsieur le Président,

Wat een buitengewoon roekeloze woordkeus was dat van u om in uw speech van zaterdagmiddag het voortdurend over een “oorlogsdaad” te hebben, uitgevoerd door een “terroristisch leger”. Letterlijk zei u:

“Wat gisteren is gebeurd in Paris en Saint-Denis is een oorlogsdaad, en tegenover een oorlog moet het land gepaste maatregelen treffen. Een daad die werd begaan door een terroristisch leger, Daesh* (IS), tegen datgene wat wij zijn, een vrij land dat met de hele planeet praat. Een oorlogsdaad die werd voorbereid en gepland, van buitenaf, met interne steun die het onderzoek zal uitwijzen. Een daad van totale barbarij.”

Met die laatste zin ben ik het volkomen eens, maar de rest van uw discours is een griezelige, bijna woordelijke herhaling van wat G.W. Bush in het Amerikaanse Congres zei kort na de aanslagen van 11 september: “De vijanden van de vrijheid hebben een oorlogsdaad tegen ons land gesteld.”

De gevolgen van die historische woorden zijn bekend. Wie als staatshoofd een gebeurtenis als een oorlogsdaad kwalificeert, moet er gepast op reageren. Het leidde Bush tot de invasie van Afghanistan, wat nog te billijken viel, omdat het regime onderdak had geboden aan Al Qaeda – daar was zelfs de VN het over eens. Daarna volgde de volslagen krankzinnige invasie van Irak, zonder VN-mandaat, enkel en alleen omdat Amerika er massavernietigingswapens vermoedde. Die waren er niet, maar die inval leidde tot een volkomen destabilisering van de regio, tot op vandaag. Na het vertrek van de Amerikaanse troepen in 2011 ontstond er een machtsvacuüm. Toen kort daarna in buurland Syrië een burgeroorlog losbarstte in de nasleep van de Arabische Lente, werd pas echt duidelijk hoe ondermijnend het Amerikaanse militair optreden was geweest. In het noordwesten van het ontwortelde Irak en het oosten van het kapotte Syrië was er kennelijk voldoende ruimte om naast het regeringsleger en het Free Syrian Army een grote, derde speler te laten opstaan: ISIS, later IS.

Kortom, zonder Bush’ idiote invasie van Irak was er nooit sprake geweest van IS. Met miljoenen hebben we er toen tegen betoogd in 2003, ik ook, het protest was wereldwijd. En we hadden verdomme gewoon gelijk. Niet dat we twaalf jaar ver in de toekomst konden kijken, zo helderziend waren we niet. Maar nu beseffen we het wel: wat vrijdagnacht in Parijs is gebeurd is een onrechtstreeks gevolg van de oorlogsretoriek die uw collega Bush in september 2001 gehanteerd heeft.

En wat doet u vervolgens? Hoe reageert u minder dan 24 uur na de aanslagen? Door exacte dezelfde terminologie te hanteren als uw Amerikaanse ambtsgenoot destijds! Door godallemachtig uit hetzelfde vaatje te gaan tappen!

U bent erin getuimeld, met open ogen nog wel, Monsieur le Président. U bent erin getuimeld, omdat u de hete adem van rauwdouwers als Nicolas Sarkozy en Marine Le Pen in de nek voelt – en u had al de reputatie een slappeling te zijn. U bent erin getuimeld. Er zitten verkiezingen aan te komen in Frankrijk op 6 en 13 december, en al zijn dat slechts regionale verkiezingen, na de aanslagen zullen ze niettemin in het teken staan van de nationale veiligheid. U bent erin getuimeld, omdat u precies geeft waar de terroristen op hoopten: een oorlogsverklaring. U hebt hun uitnodiging tot jihad met graagte aanvaard. In uw poging om kordaat te reageren loopt u het levensgrote risico de spiraal van geweld nog verder te laten escaleren. Dat lijkt mij niet verstandig.

U had het over een “terroristisch leger”. Ten eerste bestaat dat niet. Dat is een contradictio in terminis. Een “terroristisch leger”, dat is zoiets als boulemisch diëten. Landen en groeperingen kunnen legers hebben; als ze er niet in slagen om zoiets op te bouwen kunnen ze kiezen voor terrorisme, dat wil zeggen incidentele acties met maximale psychologische impact in plaats van structurele militaire machtsontplooiing met geopolitieke ambities.

Maar een leger? Laat ons wel wezen: tot op heden weten we niet of de daders teruggekeerde dan wel uitgezonden Syriëstrijders zijn. We weten niet of de aanslagen in het kalifaat dan wel de banlieue beraamd werden. En hoewel er aanwijzingen zijn voor een Syrisch masterplan (de quasi gelijktijdigheid met een aanslag in Libanon en eventueel een Russisch vliegtuig), valt toch op dat het persbericht van IS erg laat kwam en nauwelijks elementen bevatte die al niet op het internet circuleerden. Is hier sprake van coördinatie of recuperatie?

Net zo goed gaat het om acht volstrekt losgeslagen individuen, wellicht voornamelijk Franse staatsburgers die zijn teruggekeerd uit Syrië waar ze ervaringen met springtuigen en vuurwapens hebben opgedaan en waar ze een onderdompeling hebben meegemaakt in de totalitaire ideologie, crypto-theologie en oorlogshandelingen. Monsters zijn het geworden, stuk voor stuk, maar niet per se een leger.

Het perscommuniqué van IS roemde “de minutieus gekozen plekken” van de aanslagen, uw eigen diensten beklemtonen ook het professionalisme van de plegers, wat dat betreft spreken jullie dezelfde taal. Maar daar lijkt het toch niet op? De drie die naar het Stade de France gingen waar u de vriendschappelijke voetbalmatch tegen Duitsland bijwoonde, leken wel amateurs. Kennelijk wilden ze binnendringen, misschien wel om een aanslag op u te plegen, dat kan. Maar wie zichzelf opblaast naast een McDonald’s en slechts één iemand meesleurt in de dood is een slechte terrorist. Wie met drie zelfmoordaanslagen slechts vier doden maakt, terwijl er even later een mensenmassa van 80.000 mensen naar buiten kwamen, is een prutser. Wie met vier kompanen een zaal wil uitmoorden maar niet eens de nooduitgang blokkeert, is geen strategisch genie. Wie uit een auto stapt en enkele terrassen beschiet met ongewapende, onschuldige burgers, is geen tactisch onderlegd militair, maar een lafaard, een klootzak, een volkomen ontspoorde enkeling die zijn lot heeft verbonden aan dat van andere volkomen ontspoorde enkelingen. Een roedel lone wolves.

Uw analyse van een “terroristisch leger” klopt niet. Uw term “oorlogsdaad” is buitengewoon tendentieus, al wordt die krijgszuchtige retoriek ondertussen onbeschaamd overgenomen door Mark Rutte in Nederland en Jan Jambon in België. In uw poging de natie te sussen dreigt u de wereld onveiliger te maken. In uw poging tot krachtdadig taalgebruik, heeft u zwakheid getoond.

Er bestaan andere vormen van fermheid dan oorlogstaal. Meteen na de aanslagen in Noorwegen pleitte premier Stoltenberg onomwonden voor “meer democratie, meer openheid, meer participatie”. U verwees in uw rede naar de vrijheid. U had ook naar die twee andere waarden van de Franse republiek moeten verwijzen: gelijkheid en broederlijkheid. Daar lijkt mij op dit ogenblik meer nood aan dan aan uw zeer bedenkelijke oorlogsretoriek.

UNQUOTE.

* De volledige omschrijving van het huidige IS is al-Dawla al-Islamiya fi Iraq wa al-Sham, wat het acroniem (letterwoord) DAIISH oplevert. Dat wordt in het Engels veelal gespeld als Daesh. Aan deze Engelse omschrijving hebben de terroristen van IS echter een hekel, omdat het veel lijkt op het Arabische woord “dahes”, dat wordt vertaald als ”degene die tweedracht zaait”. Daarvan willen de leiders van IS uiteraard niet worden beticht, zodat de term Daesh op het grondgebied van de beweging is uitgebannen. IS omschrijft zich tegenwoordig als het kalifaat, verwijzend naar het allereerste kalifaat uit de 7e eeuw.

De Franse regering vermijdt sinds 2014 de term IS en spreekt liever van Daesh, schrijft RTL. Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius zou de omschrijving Islamitische Staat een „eer” zijn voor de groep die Frankrijk in Syrië en Irak bestrijdt; het zou de beweging meer legitimiteit verschaffen door het niet alleen als staat te erkennen maar ook te linken aan de islam. Vandaar de meer neutrale omschrijving Daesh, waarbij de in IS-oren negatieve connotatie natuurlijk mooi is meegenomen.

Allah is groot (Allahoe Akbar)

Ook de reactie van Jean Jacques Suurmond spreekt me aan:

Deze Allah is te klein‘Allah is groot!’ schreeuwden de aanslagplegers die in Parijs kalashnikovs leegschoten en meer dan 120 burgers doodden. Zoals recent in diezelfde stad ook de moordenaars van de redactieleden van Charlie Hebdo riepen.

Door: Jean-Jacques Suurmond

Is Allah groot als er lukraak mensen in zijn naam worden neer gemaaid? Nee, zo wordt hij juist klein gemaakt. Hij wordt verengd tot het boegbeeld van een ideologie. Ook christenen hebben in het verleden van God vaak een minigodje gemaakt die hun belangen moest dienen. In zijn naam werden landen gekoloniseerd en kruistochten ondernomen. Ze werden daartoe gemotiveerd door hun passie voor God.

Want dat is waar alle godsdienst om draait en wat onze seculiere samenleving niet meer begrijpt: de diepste passie van mensen. Die kan iemand tot grote menslievende daden brengen en het verrichten van hoogstandjes van kunst en cultuur. Maar ook, zoals nu weer in Parijs, tot het aanrichten van een bloedbad op onschuldige mensen. Zoals vuur in de haard licht en warmte geeft maar daarbuiten de wereld in brand steekt, zo kan religieuze passie buiten de grenzen van kerk of moskee dood en verderf zaaien.

Dat gebeurt wanneer religie machtspretenties krijgt. In de Bijbel wordt al vroeg  religie van politieke macht gescheiden. Profeten vegen in naam van God de koning de mantel uit – in een tijd waarin een vorst bij de minste kritiek iemand ter dood kon brengen. In het Nieuwe Testament wordt deze scheiding tussen kerk en staat benadrukt door Jezus: ‘Geef de keizer wat van de keizer is en God wat van God is’. Zelf hield hij zich ver van alle politieke macht en geweld: ‘Mijn koninkrijk is niet van deze wereld’.

Toch heeft de kerk vaak geprobeerd om macht over de samenleving uit te oefenen, maar dat is vanwege de genoemde bijbelse invloeden nooit echt gelukt. Het resultaat is dat we in het westen nu een erkende diversiteit aan vrije machten en meningen hebben die rivaliseren, met elkaar concurreren en zo excellente bijdragen aan de economie, de kunsten en wetenschappen leveren. Soms zijn de meningsverschillen zelfs zo groot dat ze de Europese Unie in haar voegen doet kraken, zoals vandaag gebeurt.

Zoals bekend, is dit in de islam heel anders. De profeet Mohammed was tegelijk een gewapende politieke leider. In moslimculturen zijn religie en politieke macht dan ook gewoonlijk twee handen op één buik. Diversiteit wordt al snel als een afwijking van de norm beschouwt, of zelfs als een belediging die met geweld moet worden tegengegaan. Zie het lot van journalisten vandaag in bijvoorbeeld Turkije,  Egypte en Iran.

Dit is de oorzaak dat het agressieve fundamentalisme vooral onder moslims aanhangers vindt. Als politiek en religie één zijn (‘Islamitische Staat’), wordt het geloof al snel met geweld verdedigd. Dan wordt God verkleind tot een passie die een militante  strategie moet dienen, zoals het doden van ‘ongelovige’ burgers in Parijs. De grote Allah met de 99 schone namen wordt gereduceerd tot buskruit voor een kalashnikov.

‘God is groot’, als hij niet verkleind kan worden tot een ideologie die met wapens verbreid wordt. ‘God is groot’, als die niet alleen de God van moslims maar van alle mensen is – gelovig of ongelovig. Ja ‘God is groot’, als hij op de knieën gaat om de mensen te verzorgen die op straat in Parijs liggen te bloeden.

Elke andere god is te klein om God te zijn.

Jean-Jacques Suurmond is predikant, gestaltsupervisor en columnist van Nieuwwij.nl. Voor meer informatie: http://www.jean-jacquessuurmond.nl.

Mooie woorden van zowel David van Reybrouck als Jean Jacques Suurmond. Maar wat is de oplossingsrichting?  Is het onderstaande gedicht van Henriëtte Roland Holst voldoende om het kwaad te keren? Als ‘een paar’ geradicaliseerde imams jonge mensen kunnen aanzetten om zich met een bomgordel te gaan gedragen als terroristen die gruwel en  verderf zaaien, wat kunnen wij dan doen om die jonge mensen te ‘bekeren’ zodat zij zich gaan gedragen als medemensen die zich verantwoordelijk voelen voor een harmonische samenleving met hulpvaardigheid, compassie en gemeenschapszin? Of betalen we nu de prijs voor de geseculariseerde samenleving die we de achterliggende decennia hebben gecreëerd met waarden en normen als wisselgeld?

Henriëtte Roland Holst

(1869-1952)

De zachte krachten zullen zeker winnen 
in ’t eind — dit hoor ik als een innig fluistren 
in mij: zoo ’t zweeg zou alle licht verduistren 
alle warmte zou verstarren van binnen.

De machten die de liefde nog omkluistren 
zal zij, allengs voortschrijdend, overwinnen, 
dan kan de groote zaligheid beginnen 
die w’als onze harten aandachtig luistren

in alle teederheden ruischen hooren 
als in kleine schelpen de groote zee. 
Liefde is de zin van ’t leven der planeten

en mensche’ en diere’. Er is niets wat kan storen 
’t stijgen tot haar. Dit is het zeekre weten: 
naar volmaakte Liefde stijgt alles mee.

 

 

Advertenties